U skladu sa Krivičnom zakonom, Zakonom o krivičnom postupku RS i BiH, MUP RS je ovlašten da provodi posebne istražne radnje, ali isključivo po naredbi nadležnog sudije za prethodni postupak. Ovakve radnje predstavljaju tajnu aktivnost policijske agencije koja ih provodi, a sve u cilju dokumentovanja najtežih oblika kriminaliteta, odnosno krivičnih djela za koje se može izreći minimalna zatvorska kazna u trajanju tri i više godina.
Informacije o korištenju posebnih istražnih radnji isključivo su u nadležnosti suda koji je izdao naredbu, a u skladu sa ZKP-om, te informacije se ustupaju licu prema kojem je istražna radnja primjenjena. Mogućnost korištenja ovih mjera je ograničena maksimalno na šest mjeseci.
Kontrolu rada organizacione jedinice MUP-a RS, koja provodi posebne istražne radnje, vrši nadzorni odbor kojeg imenuje Skupštinski odbor za praćenje zakonitosti rada MUP-a RS, a kojem se mogu uputiti eventualne primjedbe ili sumnje u zakonitost rada.
